Yapay Zeka Öğrenmek İçin Kitap Önerileri
Yapay Zeka, Yapay Öğrenme, Veri Bilimi gibi konular günümüzün en popüler konuları arasında yer alıyor. Bu alanda çok fazla kaynak olmakla beraber doğru bir akış içinde doğru bilgiye ulaşmak zorlu bir süreç olabiliyor. Bu yazımızda, yapay zeka üzerine başlangıç ve ileri düzeyde bilgiler içeren, gerek genel kültür gerekse teknik bilgi amaçlı yazılmış kitaplardan oluşan bir okuma listesi paylaşıyoruz. Veri Bilimi, Yapay Zeka veya İleri Analitik alanlarında kariyer yapmak isteyenler için hazırladığımız bu listede, kitabın sizi nereye götüreceğine dair fikir vermesi için kısa alıntılara da yer verdik.
Temel ve Tarihsel Kitaplar
1. Akıllı Makineler – Yapay Zeka Hayatımızı Nasıl Değiştiriyor
“Bir şey açık: Akıllı makineler dönemi uzağımızda değil, tersine bugünden itibaren başlıyor. Bütün okullarda ve üniversitelerde bilgisayar laboratuvarları kuruluyor. (…) Meselenin özü şu: İnsanlara ait tüm yaşam alanları temelden bir dönüşümle karşı karşıya ve daha da önemlisi bu dönüşüm, kendimize bakışımızın özüyle ilgili. Biz kimiz, ne istiyoruz ve gelecekte bizi akıllı makinelerden ayırt eden şey ne olacak?” (s.18-19)
Ulrich Eberl, 2019, Paloma Yayınevi
2. Yapay Öğrenme
“Yapay öğrenme, bilgisayarların bir problemi çözmekte örnek veri ya da deneyimi kullanacak biçimde programlanmasıdır. (…) Kapsamı oldukça geniş olan bu kitapta, gözetimli, gözetimsiz ve pekiştirmeli öğrenme için kullanılan tüm yaklaşımlar, olasılık tabanlı modeller, yapay sinir ağları, karar ağaçları, saklı Markov modelleri, çekirdek makineleri, Bayesçi yöntemler ve çizgesel ağlar işlenmektedir.” (s.xv)
Ethem Alpaydın, 2013, Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi
3. Düşünen Makineler – Yaklaşan Yapay Zeka Çağı ve İnsanlığın Geleceği
“Yapay zekaya yıllarca insan zihninin performansını kıyaslamak için yapılan büyük planlar hakim oldu. (…) Yapay zeka her yerde; başarısı büyük verilere ve istatistiğe, devasa miktarda bilgi kullanarak karmaşık hesaplamalar yapmaya dayanıyor. Zihinler inşa ettik ancak bizim gibi değiller.”
New Scientist, 2021, Say Yayınları
4. Bilgisayar ve Beyin – “Bilgi İşleyen Makine Olarak Beyin” Toplantıları
“Bir beyin cerrahı ile bir elektrik mühendisinin tartışmasını izlemek, insanın kafasında ne kadar değişik çağrışımlar yapar, ne kadar engin ufuklar açar. (…) Temel sorulardan biri de bir ‘şey’in zeki olup olmadığına nasıl karar verileceği oldu.” (s.8-9)
Yay. Haz. Haluk Bingöl, 2012, Pan Yayıncılık
5. Bir Zihin Yaratmak – İnsan Düşüncesinin Esrarı
“Binlerce bilim insanı ve mühendis şu anda büyük bir proje üzerine çalışıyor, akıllı bir sürecin elimizdeki en iyi örneği: insan beyni. (…) Bu projenin amacı, insan beyninin tam olarak nasıl çalıştığını anlamak, daha sonra da elde ettiğimiz bilgileri kullanarak kendimizi daha iyi tanımak, gerektiğinde beyni tedavi etmek ve daha akıllı makineler üretmek.” (s.4)
Ray Kurzweil, 2015, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
6. Yapay Öğrenme: Yeni Yapay Zeka
“Yapay öğrenme, yalnızca veriden bilgi çıkaran ticari uygulama yöntemleri değildir: Öğrenme ayrıca zekanın bir gereğidir. (…) İhtiyacımız olanın yepyeni algoritmalar değil, içinden doğru kuralları çıkarmayı sağlayacak kadar çok veri ve bu kadar çok veriyi işleyebilecek yeterlilikte bilgisayar gücü olduğu iddia edilebilir.” (s.13)
Ethem Alpaydın, 2020, Tellekt Yayınları
7. Yapay Zeka – Yeni Başlayanlar için Kılavuz
“Yapay zeka konusunda, bu kitabın tümüyle reddettiği iki yaygın ve zararlı efsane vardır. Bunlardan birincisi yapay zekanın başarısız olduğudur. Bu efsane tümüyle yanlıştır. (…) İkinci önemli efsane ise yapay zeka ‘eğer başarılı olursa’, insanlığın, makinelerin oluşturacağı yeni ve güçlü bir ırkın kölesi olacağı düşüncesidir.” (s.13-14)
Blay Whitby, 2005, İletişim Yayınları
8. 50 Soruda Yapay Zeka
“Yapay zeka sistemleri nasıl çalışıyor? Makineler nasıl düşünebiliyor? Her yaptıklarını onlara biz insanlar öğretiyorsak nasıl oluyor da bazen hiçbir insanın bilmediği şeyleri keşfedebiliyorlar?” (s.8-9)
Cem Say, 2018, Bilim ve Gelecek Kitaplığı, 7 Renk Basım Yayın ve Filmcilik
9. Süper Zeka – Yapay Zeka Uygulamaları, Tehlikeler ve Stratejiler
“Bu kitabın yapay zekada büyük bir atılımın arifesinde olduğumuz ya da bu tür bir gelişmenin ne zaman gerçekleşeceğini kesin olarak tahmin edebileceğimiz gibi bir argümanı yoktur. (…) Bir zeka patlamasının kinetiğini, süper zekanın biçimlerini ve güçlerini ve de belirleyici bir üstünlüğe erişen süper zeka taşıyıcısının önündeki stratejik tercihleri inceliyoruz.” (s.13)
Nick Bostrom, 2018, Koç Üniversitesi Yayınları
10. Yapay Zeka – Geçmişi ve Geleceği
“YZ ile ilgili başka tarihçeler yazıldığı oldu, fakat zaman ilerliyor, tıpkı YZ gibi; dolayısıyla artık yeni bir tarihçe yazmanın vakti geldi. (…) Aklımda üç tür okur var: bilimsel konulara ilgi duyan sade okur, teknik ya da mesleki alanlarda çalışıp bu alanı öğrenmesi gerekenler, ve YZ araştırmacıları, öğrencileri, öğretmenleri.” (s.13-14)
Nils J. Nilsson, 2018, Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi
Üretken Yapay Zeka ve Büyük Dil Modelleri Çağında İki Yeni Öneri
Yukarıdaki liste büyük ölçüde 2019-2021 arası yayımlanmış, alanın temellerini ve tarihini anlatan kitaplardan oluşuyor. ChatGPT sonrası dönemde üretken yapay zeka ve büyük dil modelleri kendi başına bir konu haline geldiği için listeye bu alana odaklanan iki güncel kitap ekliyoruz:
11. Üretken (Generative) Yapay Zeka ve Büyük Dil Modelleri (LLM)
ChatGPT, Google Gemini ve Meta LLaMA gibi modellerin iç işleyişini ve LLMOps kavramını ele alan, Türkçe yazılmış güncel bir kaynak.
Murat Topaloğlu, 2024, KRİTER Basım Yayın Dağıtım
12. Yapay Zeka Çağı: İş Dünyasının Kaçınılmaz Dönüşümü
Eski ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger, Google’ın eski CEO’su Eric Schmidt ve bilgisayar bilimci Daniel Huttenlocher’ın birlikte kaleme aldığı, yapay zekanın toplum, ekonomi ve iş dünyası üzerindeki etkisini stratejik bir çerçeveden ele alan kitap.
Henry Kissinger, Eric Schmidt, Daniel Huttenlocher, Panama Yayıncılık
13. Yapay Zeka
Yapay zekanın temel kavramlarından güncel kullanım alanlarına, bireyler ve kurumlar üzerindeki etkilerinden geleceğe yönelik öngörülere geniş bir perspektif sunan, 2026’da yayımlanmış güncel bir Türkçe kaynak.
A. Buğra Ferah, Erman Taylan, 2026, D&R
Hangi Sırayla Okumalı?
Kitap çeşitliliği ilk bakışta karmaşık görünebilir. Aşağıdaki üç okuma yolundan size uygun olanı seçebilirsiniz:
- Alana yeni ve ciddi bir başlangıç için: tarihsel seyirle başlayıp teknik altyapı kurmak isteyenler 7, 10, 9 ve 2 numaralı kitapları sırasıyla okuyabilir.
- Genel kültür amaçlı okuma için: 8, 3, 4, 5 ve 6 numaralı kitaplar sırasıyla önerilir.
- Güncel, üretken yapay zeka odaklı bir bakış için: yukarıdaki temel kitaplardan birini okuduktan sonra 11, 12 ve 13 numaralı kitaplarla devam edilebilir.
Kitaplar hakkında sorularınızı ve yorumlarınızı bize ulaştırabilirsiniz.
Hazırlayan: GTech Veri Bilimi Ekibi
